Slapen

De slaap is onder te verdelen in 5 fases. Samen vormen deze de slaapcyclus. De fases van de slaapcyclus worden onderscheiden op grond van de hersenactiviteit en de oogbeweging (Eye Movement). In de eerste 4 fases is de oogbeweging langzaam: de Non Rapid Eye Movement (NREM) fases. In de laatste fase is er wel sprake van een snelle oogbeweging, vandaar de naam REM-slaap (Rapid Eye Movement).

De 5 fases van de slaapcyclus zijn als volgt ingedeeld:

• Lichte slaap (NREM1)
  Dit is de overgangsfase tussen het waker zijn en slapen. De ogen worden moe, de oogbeweging wordt langzaam en de hersenactiviteit neemt af. U valt uiteindelijk in slaap. Deze fase duurt 1-3 minuten.
• Lichte slaap (NREM2)
  In deze fase slaapt u licht. U wordt niet overal meer wakker van. Deze fase duurt 42-54 minuten.
• Diepe slaap (NREM3)
  Nu vindt er weer een overgang plaats, namelijk van de lichte slaap naar de diepe slaap. Deze fase duurt 3-8 minuten waarin de ademhaling regelmatig wordt, het hartritme daalt en de spieren totaal ontspannen raken.
• Diepe slaap (NREM4)
  In de laatste fase van de NREM bevindt u zich in diepe slaap. Hierin vindt fysiek herstel plaats met een trage ademhaling en langzaam hartritme gedurende 15-18 minuten.
• Droomslaap/ REM slaap
  De REM slaap wordt gekenmerkt door snelle oogbewegingen en een hoge hersenactiviteit. Hierbij droomt u om de opgedane informatie van de dag te verwerken en geheugenfuncties te herstellen. Deze laatste fase duurt 18-24 minuten.

Na de REM slaap ontwaakt u bewust of onbewust en begint de cyclus opnieuw. Elke nacht wordt de slaapcyclus 4 tot 5 keer doorlopen. De gehele slaap is te verdelen in twee delen: de kernslaap (eerste 4-5 uur) en de overige restslaap. De kernslaap is iedere nacht noodzakelijk om te kunnen functioneren. Maar om optimaal te kunnen functioneren en uitgerust wakker te worden is de restslaap cruciaal.

Niet iedereen heeft een goede nachtrust waarbij alle fases van de slaapcyclus zonder problemen worden doorlopen. Ongeveer anderhalf miljoen Nederlanders hebben een probleem met de slaap en slaapt slecht. Bij problemen met de slaap treden er verstoringen op in een van de slaapfases. Zo kunt u moeilijk inslapen, onrustig slapen, niet doorslapen, slecht doorslapen of erg veel last hebben van nachtmerries. Tevens kunt u te weinig of juist te veel slapen, licht slapen, te vroeg wakker worden of over het algemeen slecht slapen. Hierbij kunt u zich ’s ochtends niet uitgerust voelen en overdag erg moe zijn. Dit zijn enkele kenmerken van slaapstoornissen. Er zijn veel verschillende slaapstoornissen met allerlei klachten en symptomen. Enkele slaapstoornissen zijn bijvoorbeeld slapeloosheid (insomnie), narcolepsie en slaapwandelen.

Vrouwen hebben vaker last van slaapproblemen dan mannen. Dit komt door wisselende hormoonspiegels die voornamelijk plaats vinden rond de menstruatie, tijdens een zwangerschap of tijdens de overgang. Slaapproblemen bij een zwangerschap komen niet alleen door een verandering in de hoeveelheid hormonen, maar ook door de dikke buik. In de laatste weken van de zwangerschap kan een vrouw slecht doorslapen door niet lekker te liggen, vaak naar het toilet moeten of door brandend maagzuur.

Slaapproblemen bij kinderen komen regelmatig voor. Het kind wil niet slapen of kan moeite hebben met inslapen. Vroeg wakker worden is bij kinderen een veel voorkomend probleem, evenals slaapwandelen. Het slaapwandelen neemt veelal af met het ouder worden van het kind.

Mensen die op het werk een ploegendienst hebben, kunnen slecht slapen door een verstoring van het slaap-waak ritme. Mensen met ADHD, autisme of een depressie hebben regelmatig last van slaapproblemen. Als iemand psychische problemen heeft, dan komen slaapproblemen vaker voor.

Welke klachten en symptomen iemand heeft is afhankelijk van het soort slaapstoornis. Vermoeidheid en concentratieproblemen zijn veel voorkomende klachten bij verschillende stoornissen. Bij slapeloosheid hebben mensen veel moeite met inslapen, doorslapen of zijn niet uitgerust na de slaap. Overdag is iemand met slapeloosheid erg moe, snel prikkelbaar en versuft.

De oorzaken van slaapproblemen zijn zeer divers. Ze kunnen in verband staan met de voeding, een psychische oorzaak hebben of het gevolg zijn van andere factoren.

• Voeding
  Om beter te slapen kunt u beter niet een grote maaltijd nemen vlak voordat u gaat slapen. Tussen de avondmaaltijd en het slapen dient minimaal 3 uur te zitten. Wanneer u gaat slapen met een volle maag kunt u wakker liggen door brandend maagzuur en doordat de spijsvertering energie kost. Het is niet te bedoeling dat u met honger naar bed gaat. Hier kunt u tevens wakker van liggen. Eet of drink daarom een half uur tot een uur voor het slapen gaan een tussendoortje.
  
  Er zijn voedingsmiddelen die de slaap verstoren, zoals alcohol. Grote hoeveelheden alcohol hebben nachtelijk zweten, nachtmerries, hartkloppingen en hoofdpijn tot gevolg. Cafeïne gaat vermoeidheid tegen door een stimulerend effect op de hersenen, nieren, maag en darmen. U valt door cafeïne moeilijker in slaap. Bij veel nicotine gebruik duurt het ook langer voor u in slaap valt. Uit onderzoek is gebleken dat rokers minder diep slapen en vaker wakker worden. Echter, één sigaret vlak voor het slapen gaan maakt u juist slaperig.


• Psychisch
  De oorzaken van slaapproblemen kunnen ook psychisch zijn. Piekeren is een veel voorkomend probleem, waardoor men de slaap maar moeilijk kan vatten. Te veel spanningen en stress verstoren de slaap. Er zijn ook psychische problemen, zoals een depressie, autisme en ADHD waarbij slaapproblemen vaker voorkomen./span>


• Overig
  Overige oorzaken zijn het werken in een ploegendienst en een jetlag, waarbij het slaap-waakritme verstoord is. Niet kunnen slapen door omgevingslawaai of een onrustige partner komt ook regelmatig voor.

Het effect van weinig of geen slaap heeft invloed op de hersenfuncties. Zo worden het geheugen, concentratievermogen, spraakvermogen, reactiesnelheid, besluitvaardigheid en het gevoel voor tijd en ruimte (planningsvermogen) aangetast. Daarnaast beïnvloedt het onze emoties en fysieke gezondheid. Vermoeidheid, sufheid en prikkelbaarheid kunnen de persoon behoorlijk belemmeren in zijn werkzaamheden en sociale contacten.

Bij de behandeling van slaapproblemen is het van belang de oorzaak te ontdekken. Deze kan behandelt worden met gedrags-, psycho-, en lichttherapie. Een cursus omgaan met stress is tevens een manier om slaapproblemen te verminderen. Slaapmiddelen, zoals benzodiazepinen, kunnen door een arts worden voorgeschreven bij een langdurige en ernstige verstoring van de slaap. In de winkel zijn slaapmiddelen te koop die de slaap verbeteren. Homeopatische of natuurlijke slaapmiddelen zijn vaak gebaseerd op natuurlijke ingrediënten, zoals valeriaan en griffonia. Andere stoffen die van invloed zijn op de slaap zijn melatonine en tryptofaan.

Om de nachtrust te verbeteren heeft FitForMe het natuurlijke supplement Slaap Comfort ontwikkeld. Dit helpt het lichaam zijn innerlijke rust terug te vinden en bevordert de nachtrust. Stress heeft minder impact op de slaap en het lichaam kan zich beter opladen tijdens de nachtrust waardoor u meer energie heeft om de dag door te komen!

• Zorg voor ritme, ga op een vast tijdstip naar bed en sta op hetzelfde tijdstip op.
• Stop minstens een uur voor het naar bed gaan met studeren of werk.
• Slaap overdag niet. Doe ook geen dutje.
• Ga niet met honger slapen, maar eet niet te veel. Neem eventueel een kleine lichte snack voordat u naar bed gaat of drink iets warms (zonder cafeïne).
• Drink voor het slapen gaan geen alcohol of dranken met cafeïne (koffie, energydrink, thee).
• Probeer een uur voor het slapen gaan te ontspannen, bijvoorbeeld lezen of naar rustige muziek luisteren.
• Kijk voor een uur voor het slapen geen tv, zit niet achter de computer en sport niet.
• Wees overdag voldoende lichamelijk actief.
• Als u veel last heeft van piekeren, schrijf voor het slapen gaan alle dingen op die u dwars zitten of niet mag vergeten, of praat hier met iemand over.
• Zorg voor goede slaapomstandigheden: een goed bed, in een donkere, niet te warme, goed geventileerde slaapkamer. De beste temperatuur om bij te slapen is 15 graden Celsius.
• Gebruik eventueel oordopjes tegen lawaai in en buiten huis.
• Doe voor het slapengaan een spier ontspanningsoefening door uw spieren zwaar te maken en u op een rustige ademhaling te concentreren.
• Gebruik de slaapkamer alleen om te slapen.
• Als u niet kunt slapen, raak dan niet in paniek. Het wordt dan alleen maar moeilijker om in slaap te komen. Blijf rustig, de slaap komt uiteindelijk vanzelf.
• Als u echt niet kunt slapen, ga dan een half uurtje uit bed om iets te doen wat afleidt en ontspant.
• Gebruik Slaap Comfort om uw nachtrust te bevorderen.